3 Nadelen van straffen en belonen

straffen en belonenOnze maatschappij zit vol systemen van straffen en belonen. Omdat we het zo gewend zijn voeden we onze kinderen vaak ook op met straffen en belonen. Er zitten echter nadelen aan. Nadelen zoals de voorwaardelijkheid in je aandacht en liefde die je aan je kind geeft. Bijvoorbeeld wanneer je tegen je kind zegt: wanneer je stopt met gillen gaan we samen een spelletje spelen, anders niet.

De stickerkaart en het time-out stoeltje

De meeste ouders voeden hun kinderen op met straffen en belonen. Wie kent het niet? De stickerkaart om zindelijk te worden en de onderste traptrede om af te koelen. Onze maatschappij staat bol van straffen en belonen. Een bekeuring voor te hard rijden, een salarisverhoging bij goed functioneren, een rood blokje op je tafel wanneer je door de meester heen praat, een dikke duim van de juf als je een ander kind helpt, een gratis boodschappenpakket bij een volle zegeltjeskaart, een boze blik van de buurvrouw als je de bladeren op de stoep laat liggen.

Als onze hele maatschappij is ingericht op straffen en belonen, waarom zou ik dat als moeder of vader dan niet doen? Omdat er een aantal nadelen aan kleven.

Nadeel 1: excentrieke motivatie in plaats van intrinsieke

Straffen en belonen zorgt ervoor dat je kind zijn gedrag aanpast of doet wat je zegt omdat het iets verwacht te krijgen (beloning) of omdat het iets wil voorkomen (straf). Je kind ruimt zijn speelgoed op omdat hij dan een snoepje krijgt. Hoe fijn is het als je kind zijn speelgoed opruimt omdat je kind dat zelf wil? Dat je kind beseft dat het onderdeel is van een gezin en een steentje bijdraagt aan het huis netjes houden.

Nadeel 2: ontkennen van gevoelens

Vooral bij het geven van straffen loop je als ouder het gevaar om de gevoelens van je kind te ontkennen. Laatst sprak ik een vader die trots vertelde hoe hij om was gegaan met de boosheid van zijn zoon. Hij had zijn zoon naar zijn kamer gestuurd en gezegd dat hij terug kon komen wanneer hij weer rustig was. De onderliggende boodschap die je dan aan je kind geeft, is dat boos zijn niet okay is. Wanneer je boos bent ben je niet welkom in de woonkamer.

Nadeel 3: voorwaardelijke liefde

In zowel straffen als belonen zit een voorwaardelijkheid. Bijvoorbeeld wanneer je je kind belooft een spelletje te doen als het zich netjes gedraagt tijdens het familiebezoek. Of wanneer je aandacht voor je kind hebt wanneer het stopt met zeuren.

Wat dan wel?

Zowel bij straffen als belonen ben je minder in contact met je kind. Bij straffen ben je de rechten van je kind aan het beknotten zoals zakgeld, snoep, tv kijken, later opblijven, enzovoorts. Bij belonen ben je minder in contact met je kind omdat je je richt op de prestatie die je kind heeft neergezet.

Wanneer jij minder wilt gaan straffen en belonen dan raad ik je aan om meer in contact te blijven met je kind. Door na te gaan hoe je kind zich voelt en wat de behoefte van je kind op dat moment is. Door je kind zijn gevoel te laten uiten en in gesprek te gaan kun je kijken wat er aan de hand is en samen een oplossing vinden. Lees voor meer alternatieven mijn artikel 3 Alternatieven voor straffen en belonen.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over straffen en belonen. Hoe stuur jij het gedrag van je kind? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Reacties

  1. Ik ben het helemaal met je eens. Alleen vind ik het zo moeilijk om het in praktijk toe te passen. Zo hebben we hier bijna elke avond weer ruzie bij het afronden van de dag. Natuurlijk hebben mijn dochters (7 en 9) geen zin om op te ruimen en het bad en bed ritueel te starten, ik begrijp heus wel dat ze nog verder willen spelen. En ergens missen we dan toch de connectie opdat ze dit willen doen gewoon om het gezellig te houden, en dan zit ook daar weer zo iets conditioneels aan vast. … we blijven ons best doen.

    • Wat herkenbaar wat je schrijft! In mijn praktijk komt dit moment van de dag vaak ter sprake. Einde van de dag, allemaal moe en dan heb je zo de vlam in de pan. Zoals je zegt, je blijft je best doen met elkaar.

Geef je reactie

*