3 Alternatieven voor straffen en belonen

straffen en belonenMeer en meer ouders willen hun kinderen opvoeden zonder straffen en belonen. Zij worden zich bewust van de nadelen van straffen en belonen. Zoals dat je kind iets voor je doet of laat niet omdat het dat zelf wil maar omdat er iets tegenover staat (straf, beloning). Wat zijn dan alternatieven? En wat verandert er voor jou en je kind wanneer je stopt met straffen en belonen?

In mijn vorig artikel heb ik de 3 Nadelen van straffen en belonen (= link) beschreven. Maar als je niet wilt straffen en belonen, wat dan? Hieronder vind je mijn 3 alternatieven:

Alternatief 1: waarderen in plaats van complimenteren of belonen

Een beloning als een snoepje of extra kwartier op de tablet geef je zo. Net als een compliment ‘goed gedaan’, ‘mooi hoor’. Een alternatief voor belonen en/of complimenteren is waarderen van wat je kind doet of zegt. Bijvoorbeeld ‘fijn dat je mij helpt met opruimen’ of ‘dank je wel dat je de deur voor die mevrouw open hield’. Het voordeel van je waardering uitspreken is dat er geen goed of fout oordeel in zit. Hierdoor voelt je kind zich door jou gezien en gehoord in wat het doet of zegt. Wat bijdraagt aan zelfvertrouwen en een fijn zelfbeeld.

Alternatief 2: geef uitleg

Kinderen zijn spontaan en doen meteen wat in hun opkomt. Bijvoorbeeld flink gillen of hard zingen terwijl jij je net bukt om je kind op te tillen. Au! Wat een pijn aan je oren. En voordat je het weet zeg je ‘als je nu niet ophoudt met gillen dan ga je zonder verhaaltje naar bed’. Waarop je kind in huilen uitbarst of boos wordt. Wat je ook kan doen is aan je kind uitleggen dat oren gevoelig zijn voor harde geluiden en op te passen dat je niet hard gilt, roept of zingt vlak bij de oren van een ander. Je kunt dan samen met je kind afspraken maken bijvoorbeeld wanneer ik je optil dan praten we allebei met een zachte stem.

Alternatief 3: zoek aanvaardbare alternatieven

Nee zeggen en straf geven gaat voorbij aan de behoefte die het kind van binnen voelt. Wanneer je kind midden in de woonkamer een tent wilt bouwen, zeg dan niet zomaar nee. Leg uit dat je dadelijk visite verwacht waardoor je kind nu geen tent in de woonkamer kan bouwen. Zoek samen naar een alternatief door bijvoorbeeld de tent op de overloop te bouwen. En zo zijn er voor de meeste situaties aanvaardbare alternatieven te vinden, een oplossing die tegemoet komt aan jouw behoeftes en die van je kind.

Wat verandert er?

Wanneer jij stopt met straffen en belonen ga je meer je kind observeren: wat is er, waarom reageert ze zo, wat zou ze willen? En je observaties breng je in gesprek met je kind door het voor je kind te benoemen wanneer het daar zelf nog te jong voor is of door vragen te stellen. Wat er dan verandert is dat je je meer gaat verbinden met de binnenwereld van je kind, dat je je kind beter begrijpt en adequater kan reageren. Wat je kind merkt is dat het van jou meer aandacht, begrip en waardering krijgt. Doordat jij in gesprek gaat met je kind krijgt je kind meer zicht op zijn eigen gedrag. Het gaat met hart en hoofd beter begrijpen hoe de wereld in elkaar zit en hoe we van mens tot mens met elkaar omgaan.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over straffen en belonen. Hoe stuur jij het gedrag van je kind? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Je zet jezelf klem in het opvoeden van je kind

slot op hekIets wat ik vaak tegen kom en ook afgelopen week weer. Het is iets wat jezelf echt kan belemmeren in het opvoeden van je kinderen.

Je eigen gedachten beperken je

Dat ‘iets’ is dat je met je manier van denken, je overtuigingen en je normen jezelf klem zet en dus beperkt in het opvoeden van je kinderen. Doordat je ‘vindt’ dat iets zo hoort of omdat je iedereen het zo ziet doen of omdat jouw moeder het zo deed kom je niet op andere gedachten. Je eigen gedachten beperken jou in feite bij het opvoeden.

Oplossing die eigenlijk niets oplost

Laat ik een voorbeeld geven. Tijdens een workshop kwam ik in gesprek met een moeder en zij gaf aan dat het avondeten regelmatig erg lang duurt. Haar dochter van 6 jaar kijkt meer naar haar bord dan dat zij ervan eet. De moeder gaf aan dat hoe meer tijd verstreek hoe ongeduldiger zij werd. En daar kan ik mij alles bij voorstellen. Opmerkingen als ‘eet nu door’ hielpen niet echt. Ik vroeg wat ze verder hadden geprobeerd. Een oplossing die ze hadden gevonden was wanneer het lang ging duren ze een wekker zetten. Deze werd op 10 minuten gezet. Wanneer de wekker gaat is het avondeten afgelopen. En denk je dat dit kind meer of sneller ging eten? Nee, natuurlijk niet :-(

Dus ik vroeg haar ‘ben je tevreden met deze oplossing?’. Nou nee, zij was niet tevreden met deze oplossing omdat haar dochter nog steeds te weinig eten binnen kreeg. Ondanks deze oplossing van de wekker raakte ze zelf nog steeds geïrriteerd en kon daardoor minder ontspannen en van haar eten genieten.

Bezwaren zijn eigenlijk angsten

Ik vroeg haar hoe het kwam dat haar dochter meer naar haar bord keek dan ervan at. ‘Ze is te moe.’ Vooral op de dagen dat ze naar de BSO ging. Tja, dat hoor ik vaker. Kinderen die niet eten omdat ze daar simpelweg te moe voor zijn. Ik opperde ‘dan voer je je kind’.

Je had haar gezicht moeten zien! Verbaasd en ook een frons op haar voorhoofd. Daar kwam het ‘ze is al zes!’. Waarop ik zei ‘ja, en?’. Mijn oplossing was toch echt buiten de gedachtenwereld van deze moeder. En dat bedoel ik met dat je eigen gedachten jou klem kunnen zetten in het opvoeden van je kind.

Het grootste bezwaar van de moeder was dat wanneer ze zou beginnen met haar dochter voeren, haar dochter dat altijd zou willen. En eigenlijk was dit geen bezwaar maar een angst. Na wat praten bleek dat haar dochter prima zelf ’s avonds at wanneer ze niet moe was, ook ontbijt en lunch waren geen probleem. Ik zag opluchting en ook een glimlach op haar gezicht. Dit zou wel eens de oplossing kunnen zijn voor al die ongezellige keren avondeten. Zoals een andere moeder in de workshop zei ‘mijn kind is 2,5 jaar. Zij speelt, leest of puzzelt en ik voer haar. Ze eet prima zo en het is gezellig aan tafel. Met haar 18e zal dit wel opgelost zijn :-)

Weet wat jou klem zet

Dus onderzoek eens je eigen gedachten, normen en overtuigingen. Vooral op die momenten dat het niet lekker loopt in je gezin. Misschien beperkt jouw manier van denken je wel.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over je eigen gedachten. Zet jij jezelf wel eens klem? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

3 Levenslessen van je vervelen

jongen verveeld zw-wVakantie, vrij, om te doen wat je wil. Maar je kind weet niet altijd wat te doen. Je kind verveelt zich ook wel eens. Wat doe jij dan als vader of moeder? Ga je iets bedenken voor je kind? Of laat je je kind met rust zodat het zelf wat gaat bedenken?

Hierbij een gesprek met mijn zoon:
Ik ‘verveel je je wel eens?’
Zoon ‘ja, soms’
Ik ‘en wat voel je dan in je lijf?’
Zoon ‘dat het kriebelt
Ik ‘waar in je lijf voel je dat?’
Zoon ‘hier’ en wrijft over zijn buik
Ik ‘wat doe je dan?’
Zoon ‘zitten
Ik ‘en komt er dan iets?’
Zoon ‘soms wel’
Ik ‘en als er niets komt, wat doe je dan?’
Zoon ‘nadenken
Ik ‘en vraag je dan wel eens: mama, wil je met mij spelen?’
Zoon ‘JA’ en glundert.

Sommige kinderen komen tijdens de vakantie niet toe aan vervelen omdat ze daar de tijd niet voor hebben. Je kind gaat bijvoorbeeld op voetbal- of scoutingkamp, of jullie gaan zelf op vakantie met animatie ter plekke of je kind logeert bij opa en oma die er met je kind op uit trekken.

Wat kan je kind leren van zich vervelen? 3 Levenslessen van je vervelen:

  1. Je kind leert wat hem echt interesseert.

Wanneer je kind zich verveelt en op zoek gaat naar iets te doen ontdekt je kind wat hij écht leuk vindt om te doen.

  1. Je kind kan nadenken over het leven.

Je vervelen is voor je kind een kans om na te denken over het leven in plaats van er doorheen te bewegen.

  1. Je kind wordt zelfstandiger.

Doordat je kind nadenkt over wat het dan zal gaan doen groeit de zelfstandigheid van je kind.

Tips:

  • Erken het gevoel van je kind met opmerkingen als ‘ja, je verveelt je, dat kan gebeuren’.
  • Wil het niet meteen voor je kind oplossen, laat je kind maar even.
  • Laat je kind aan het begin of ergens tijdens de vakantie een lijstje maken van alle dingen die je kind zou willen doen in de vakantie. Wanneer je kind zich verveelt kun je zeggen: en je lijstje? Geeft dat ideeën?
  • Zorg dat je kind voldoende tijd heeft om zichzelf te vermaken en dus ook om zich te vervelen.

Verveelt jouw kind zich wel eens? En wat doe jij? Ik ben benieuwd! Schrijf hieronder je reactie.

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Mijn kind vloekt, hoe grenzen stellen aan grof taalgebruik?

kind vloektSchool is uit. Moeder staat bij haar fiets, zoon van 5 zit achterop. Ze verzucht ‘dat taalgebruik, hij zegt nu ook al het k-u-t woord, als je nog tips hebt….’ En ze fietst weg.

Herken je dit? Je kleuter die thuis komt uit school en vloek, vieze en vervelende woorden zegt? Of je tiener dochter die tegen je schreeuwt dat ‘jij hier de schoonmaakslaaf bent’ en zij zelf toch echt niet haar eigen kamer stoft?

Niet leuk.

Tja, wat doe je?

Negeren? In discussie? Straffen?

Wat je in ieder geval zult willen doen is grenzen stellen. Aangeven tot hoever jij bepaald taalgebruik toestaat en dus ook aangeven wanneer jij het niet meer toestaat.

En waar ligt die grens bij jou? Weet je dat?

En waar is je grens op gebaseerd?

Is jouw grens gebaseerd op wat hoort en niet hoort? (vloeken hoort niet)

Of op wat jou op dat moment uitkomt? (nu geen gedoe want ik heb nog veel te doen)

Of omdat je denkt dat het pedagogisch verantwoord is? (vloeken is slecht voor de sociaal emotionele ontwikkeling van je kind)

Vloeken: waarom niet?

In ieder geval is het raadzaam om bij jezelf na te gaan hoe het komt dat je niet wilt dat je kind vloekt of bepaalde woorden gebruikt. Want wanneer je dit weet en dit van binnen ook voelt dan straal je dit ook uit naar je kind via je lichaamshouding en gezichtsuitdrukking. Hier zijn kinderen gevoelig voor, ze letten hier (onbewust) op en ze reageren hier op. Jouw ‘nee’ zullen ze dan eerder respecteren.

Wat voor mij onder andere een reden is om bij mijn zoon (5 jaar) grenzen te stellen aan zijn taalgebruik is dat ik hem veilig wil laten opgroeien. Veilig in de zin dat de buitenwereld hem niet afrekent op grof taalgebruik. Hij begrijpt niet wat hij zegt en begrijpt ook niet wat voor effect zijn woorden kunnen hebben op andere mensen. Ik leg hem dit uit en we zoeken samen een modus hoe het wel kan.

Tips over grenzen stellen als je kind vloekt

Als eerste: geef zelf het goede voorbeeld dus gebruik zelf geen vloek- of scheldwoorden. Wanneer je grenzen aangeeft, doe dit dan vanuit je eigen gevoel dus je voelt de ‘nee’ in jezelf, je kind pikt dit op en reageert hier op oftewel je kind zal eerder de aangegeven grens respecteren. Wanneer kinderen vloeken en vieze woorden zeggen merken zij vaak dat hun ouders hier heftig op reageren. Hoe leuk is dit?! Pas dus op met je eigen reactie. Jouw heftige reactie kan er juist voor zorgen dat je kind het nog vaker gaat zeggen. Immers, succes gegarandeerd! Leg uit dat vloek- en scheldwoorden andere mensen kunnen kwetsen, ze kunnen daardoor boos of verdrietig worden.

Tips voor kleuters

Kleuters ‘papegaaien’ en weten vaak niet wat ze zeggen; daar waar het past kun je uitleggen wat bepaalde woorden betekenen. Onthoud dat voor kleuters vloeken en vieze woorden zeggen een nieuwe ontdekking is. Je kind heeft hierin iets te leren. En daar ben jij voor. Die nieuwe ontdekking is ook spannend en kleuters willen daarmee experimenteren. Geef je kleuter daarvoor de kans bijvoorbeeld door samen vijf minuten lang alles te zeggen wat eigenlijk niet mag.

Tips voor pubers

Belangrijk is om met je puber in gesprek te blijven; leg uit wat vloeken doet met jou en wat voor effect het kan hebben op andere mensen. Spreek je kind daarbij aan op zijn verantwoordelijkheidsgevoel ‘met die woorden kun je mensen ook kwetsen, is dat wat je wil?’ Wanneer je het taalgebruik hebt besproken met je puber kun je afsluiten met ‘dus je weet dat ik het niet fijn vindt en niet wil dus vanaf nu reageer ik niet meer op je als je zo praat’. En ga dat dan ook doen! Geef trouwens wel een reactie als je puber iets vraagt/zegt zonder vloek- of scheldwoorden. En bovenal, probeer begrip te blijven houden voor je puber. Puber zijn betekent dat er veel in jezelf verandert wat je niet allemaal begrijpt en wat je dan wel eens afreageert op.…je vader en je moeder…want bij hen voelt een puber zich vaak het meest veilig!

Heb geduld en houdt vol!

 

Hoe ga jij om met grof taalgebruik? Wat is jouw grens en hoe geef je die aan? Hoe reageert je kind? Schrijf hieronder je reactie. Ik ben benieuwd!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart