3 Nadelen van straffen en belonen

straffen en belonenOnze maatschappij zit vol systemen van straffen en belonen. Omdat we het zo gewend zijn voeden we onze kinderen vaak ook op met straffen en belonen. Er zitten echter nadelen aan. Nadelen zoals de voorwaardelijkheid in je aandacht en liefde die je aan je kind geeft. Bijvoorbeeld wanneer je tegen je kind zegt: wanneer je stopt met gillen gaan we samen een spelletje spelen, anders niet.

De stickerkaart en het time-out stoeltje

De meeste ouders voeden hun kinderen op met straffen en belonen. Wie kent het niet? De stickerkaart om zindelijk te worden en de onderste traptrede om af te koelen. Onze maatschappij staat bol van straffen en belonen. Een bekeuring voor te hard rijden, een salarisverhoging bij goed functioneren, een rood blokje op je tafel wanneer je door de meester heen praat, een dikke duim van de juf als je een ander kind helpt, een gratis boodschappenpakket bij een volle zegeltjeskaart, een boze blik van de buurvrouw als je de bladeren op de stoep laat liggen.

Als onze hele maatschappij is ingericht op straffen en belonen, waarom zou ik dat als moeder of vader dan niet doen? Omdat er een aantal nadelen aan kleven.

Nadeel 1: excentrieke motivatie in plaats van intrinsieke

Straffen en belonen zorgt ervoor dat je kind zijn gedrag aanpast of doet wat je zegt omdat het iets verwacht te krijgen (beloning) of omdat het iets wil voorkomen (straf). Je kind ruimt zijn speelgoed op omdat hij dan een snoepje krijgt. Hoe fijn is het als je kind zijn speelgoed opruimt omdat je kind dat zelf wil? Dat je kind beseft dat het onderdeel is van een gezin en een steentje bijdraagt aan het huis netjes houden.

Nadeel 2: ontkennen van gevoelens

Vooral bij het geven van straffen loop je als ouder het gevaar om de gevoelens van je kind te ontkennen. Laatst sprak ik een vader die trots vertelde hoe hij om was gegaan met de boosheid van zijn zoon. Hij had zijn zoon naar zijn kamer gestuurd en gezegd dat hij terug kon komen wanneer hij weer rustig was. De onderliggende boodschap die je dan aan je kind geeft, is dat boos zijn niet okay is. Wanneer je boos bent ben je niet welkom in de woonkamer.

Nadeel 3: voorwaardelijke liefde

In zowel straffen als belonen zit een voorwaardelijkheid. Bijvoorbeeld wanneer je je kind belooft een spelletje te doen als het zich netjes gedraagt tijdens het familiebezoek. Of wanneer je aandacht voor je kind hebt wanneer het stopt met zeuren.

Wat dan wel?

Zowel bij straffen als belonen ben je minder in contact met je kind. Bij straffen ben je de rechten van je kind aan het beknotten zoals zakgeld, snoep, tv kijken, later opblijven, enzovoorts. Bij belonen ben je minder in contact met je kind omdat je je richt op de prestatie die je kind heeft neergezet.

Wanneer jij minder wilt gaan straffen en belonen dan raad ik je aan om meer in contact te blijven met je kind. Door na te gaan hoe je kind zich voelt en wat de behoefte van je kind op dat moment is. Door je kind zijn gevoel te laten uiten en in gesprek te gaan kun je kijken wat er aan de hand is en samen een oplossing vinden. Lees voor meer alternatieven mijn artikel 3 Alternatieven voor straffen en belonen.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over straffen en belonen. Hoe stuur jij het gedrag van je kind? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Hoe kan mijn kind zijn zelfvertrouwen vergroten?

zelfvertrouwen kind vergroten

“kijk mij, ik durf met losse handen”

Zodat mijn kind steviger in zijn schoenen staat.

Zodat mijn kind minder verlegen is in contact met anderen.

Zodat mijn kind wel naar de top van het klimrek durft te klauteren.

En hoe kan ik als ouder mijn kind daarbij helpen?

Is dit iets wat jou bezig houdt? Vraag je je af en toe af wat nou wel helpt zodat je kind zijn zelfvertrouwen kan vergroten? Lees over de twee grootste misvattingen en wat je wel kunt doen als ouder.

MISVATTING ÉÉN   veilige hechting als baby heeft niets te maken met zelfvertrouwen als kind

Het omgekeerde is waar: hoe veiliger een baby aan zijn ouders is gehecht, hoe meer zelfvertrouwen het zal hebben als kind. Veilige hechting gaat namelijk over de behoefte van je baby aan veiligheid.

Wanneer jij als mama/papa reageert op de behoeftes van je baby zoals ‘ik heb honger, ik ben moe, ik heb een vieze luier’ leert je kind dat het kan vertrouwen op zijn ouders en daarmee wordt de basis-veiligheid in zichzelf opgebouwd.

Deze basis-veiligheid bij je baby zorgt ervoor dat hij als kind een dosis zelfvertrouwen heeft waarmee hij de wereld om zich heen durft te ontdekken.

MISVATTING TWEE   je kind moet zelfvertrouwen uit zichzelf halen

Onzin! Wanneer jouw kind een stukje basis-veiligheid in zichzelf mist (om welke reden dan ook) dan kan hij het ook niet uit zichzelf halen! Wat er niet in zit, kun je er ook niet uithalen.

Nu kan het zijn dat je kind geen baby meer is waardoor de fase van hechting achter je ligt. Niet getreurd. Je kunt van alles doen in het hier en nu.

Vermoed jij dat je kind wat minder zelfvertrouwen heeft?

Omdat je kind in groepen nauwelijks iets durft te zeggen, het weinig oogcontact maakt, het eng vindt ergens op te klimmen of af te springen, verlegen is bij nieuwe mensen, op visite niet als eerste naar binnen wil stappen, gaat blozen als er direct een vraag aan hem wordt gesteld, op verjaardagsfeestjes aan jou geplakt zit of alleen in een hoekje gaat spelen, niet alleen naar de bakker durft om een brood te kopen, liever niet op zwemles gaat…..?

VIA JOU kan je kind zijn zelfvertrouwen vergroten

Wanneer je kind een stukje basis-veiligheid mist ben jij, de mama of de papa, degene die hem veiligheid kan geven. In jouw buurt voelt je kind zich veilig waardoor je kind via het contact met jou zijn eigen zelfvertrouwen kan vergroten.

Hoe kun je dit doen?

  • Accepteer dat jouw kind niet zo’n durfal is die overal op afstapt.
  • Leg je kind zo weinig mogelijk druk op. Druk opleggen is bijvoorbeeld ‘zeg nou iets, je hoeft niet verlegen te zijn’ of ‘klim nou maar, je kan het best’. Je kind zal de druk ervaren als onveilig en daardoor minder zelfvertrouwen voelen.
  • Zeg er niets van wanneer je kind bijvoorbeeld iemand een hand geeft maar de persoon niet aankijkt. Doe liever het tegenovergestelde en geef je kind een compliment ‘fijn dat je meneer Jansen een hand geeft’.
  • Houdt de hand van je kind vast, loop mee of doe mee bij nieuwe mensen of nieuwe situaties. Doe dit ook als je kind op een leeftijd is waarbij eigenlijk verwacht wordt dat het kind het alleen kan doen.
  • Onderzoek op een moment dat je kind lekker in zijn vel zit wat je kind precies eng vindt aan iemand of een situatie, zodat je zijn vragen kan beantwoorden en daarmee angst kan wegnemen en je kind meer zelfvertrouwen krijgt.

Herken je deze twee misvattingen? Wat doe jij om het zelfvertrouwen van je kind te vergroten? Schrijf hieronder je reactie. Ik ben benieuwd!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

 

Spelen: kinderen voor een dag de baas

spelen, ik ben de baasVanochtend las ik in het nieuws dat vandaag, donderdag 29 januari 2015, zo’n honderd bedrijven wel een heel speciale baas hebben…kinderen tussen de acht en zestien jaar oud! De kinderen nemen de plek in van de baas van het bedrijf en gaan tijdens deze ‘bliksemstage’ van een dag aanschuiven bij een vergadering, medewerkers toespreken of brainstormen over een oplossing. Lees hier het nieuwsartikel.

Wat mij hier zo in aanspreekt is dat kinderen zo de kans krijgen om te proeven van het leven als volwassene. Ze kunnen doen, kijken, luisteren oftewel droog oefenen terwijl er geen consequenties aan zitten.

Deze ‘bliksemstage’ vandaag is voor kinderen vanaf 8 jaar. Wat je ziet is dat jongere kinderen in hun spel ook ‘bliksemstages’ hebben. Ze spelen vader & moedertje, schooltje, winkelen, naar de dokter, enzovoorts.

In hun spel verwerken kinderen hun indrukken die ze opgedaan hebben. Zowel indrukken vanuit bezigheden als naar school gaan, zwemles, met papa boodschappen doen als indrukken opgedaan bij televisie kijken of naar een verhaaltje luisteren.

Waarom is spelen belangrijk voor kinderen?

Omdat ze op deze manier steeds meer gaan begrijpen hoe het leven in elkaar zit en via het begrijpen krijgen ze meer grip op het leven. Grip krijgen is een fijn gevoel want het geeft duidelijkheid en daarmee veiligheid zodat het kind voelt ‘dit begrijp ik, dit kan ik’. En als het kind ‘dit’ begrijpt en kan dan kan het de volgende stap maken naar ‘dat’.

Waarom is spelen belangrijk voor ouders?

Als ouder kun je via het kijken en luisteren naar het spel van je kind nagaan wat je kind mogelijk bezig houdt. Op een later moment wanneer je rustig met je kind zit zou je nog wat vragen kunnen stellen over het spel. Vragen zoals ‘er was iets met Tijn in de klas vandaag? vertel eens’ of ‘hoe kwam het dat je straf van de juf had?’ of ‘vond je die auto hard langs je heen rijden toen wij naar huis fietsten?’. Zo napratend kan je je kind helpen om zich te uiten, indrukken te verwerken en eventueel samen naar oplossingen te kijken voor de volgende keer.

Tips om na te praten met je kind:

  • Creëer rustmomenten met je kind om wat te praten: bijvoorbeeld op de bank met een bekertje limonade, aan tafel tijdens het eten of rond het slapen gaan.
  • Zorg ook dat je goed je kind observeert, lichaamstaal zegt vaak veel meer dan woorden. Deze lichaamstaal kun je terug laten komen in het gesprek ‘ik zag je fronsen’ of ‘als je ….zei dan ging je giechelen’.
  • Doe mee in het spel van je kind en voel eens bij jezelf hoe je het ervaart.
  • Als je vermoedt dat iets je kind bezig houdt kun je zelf spelsituaties bedenken. Misschien is je kind bezig met ‘vinden andere kinderen mij aardig?’ of ‘ik heb geen zin in zwemles want ik vind het eng’.

Wat vind jij van je kind droog laten oefenen? Vind jij het belangrijk je kind zijn indrukken te laten verwerken? Hoe doe jij dat? Deel hieronder jouw ervaringen.

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart