3 Nadelen van straffen en belonen

straffen en belonenOnze maatschappij zit vol systemen van straffen en belonen. Omdat we het zo gewend zijn voeden we onze kinderen vaak ook op met straffen en belonen. Er zitten echter nadelen aan. Nadelen zoals de voorwaardelijkheid in je aandacht en liefde die je aan je kind geeft. Bijvoorbeeld wanneer je tegen je kind zegt: wanneer je stopt met gillen gaan we samen een spelletje spelen, anders niet.

De stickerkaart en het time-out stoeltje

De meeste ouders voeden hun kinderen op met straffen en belonen. Wie kent het niet? De stickerkaart om zindelijk te worden en de onderste traptrede om af te koelen. Onze maatschappij staat bol van straffen en belonen. Een bekeuring voor te hard rijden, een salarisverhoging bij goed functioneren, een rood blokje op je tafel wanneer je door de meester heen praat, een dikke duim van de juf als je een ander kind helpt, een gratis boodschappenpakket bij een volle zegeltjeskaart, een boze blik van de buurvrouw als je de bladeren op de stoep laat liggen.

Als onze hele maatschappij is ingericht op straffen en belonen, waarom zou ik dat als moeder of vader dan niet doen? Omdat er een aantal nadelen aan kleven.

Nadeel 1: excentrieke motivatie in plaats van intrinsieke

Straffen en belonen zorgt ervoor dat je kind zijn gedrag aanpast of doet wat je zegt omdat het iets verwacht te krijgen (beloning) of omdat het iets wil voorkomen (straf). Je kind ruimt zijn speelgoed op omdat hij dan een snoepje krijgt. Hoe fijn is het als je kind zijn speelgoed opruimt omdat je kind dat zelf wil? Dat je kind beseft dat het onderdeel is van een gezin en een steentje bijdraagt aan het huis netjes houden.

Nadeel 2: ontkennen van gevoelens

Vooral bij het geven van straffen loop je als ouder het gevaar om de gevoelens van je kind te ontkennen. Laatst sprak ik een vader die trots vertelde hoe hij om was gegaan met de boosheid van zijn zoon. Hij had zijn zoon naar zijn kamer gestuurd en gezegd dat hij terug kon komen wanneer hij weer rustig was. De onderliggende boodschap die je dan aan je kind geeft, is dat boos zijn niet okay is. Wanneer je boos bent ben je niet welkom in de woonkamer.

Nadeel 3: voorwaardelijke liefde

In zowel straffen als belonen zit een voorwaardelijkheid. Bijvoorbeeld wanneer je je kind belooft een spelletje te doen als het zich netjes gedraagt tijdens het familiebezoek. Of wanneer je aandacht voor je kind hebt wanneer het stopt met zeuren.

Wat dan wel?

Zowel bij straffen als belonen ben je minder in contact met je kind. Bij straffen ben je de rechten van je kind aan het beknotten zoals zakgeld, snoep, tv kijken, later opblijven, enzovoorts. Bij belonen ben je minder in contact met je kind omdat je je richt op de prestatie die je kind heeft neergezet.

Wanneer jij minder wilt gaan straffen en belonen dan raad ik je aan om meer in contact te blijven met je kind. Door na te gaan hoe je kind zich voelt en wat de behoefte van je kind op dat moment is. Door je kind zijn gevoel te laten uiten en in gesprek te gaan kun je kijken wat er aan de hand is en samen een oplossing vinden. Lees voor meer alternatieven mijn artikel 3 Alternatieven voor straffen en belonen.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over straffen en belonen. Hoe stuur jij het gedrag van je kind? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Je zet jezelf klem in het opvoeden van je kind

slot op hekIets wat ik vaak tegen kom en ook afgelopen week weer. Het is iets wat jezelf echt kan belemmeren in het opvoeden van je kinderen.

Je eigen gedachten beperken je

Dat ‘iets’ is dat je met je manier van denken, je overtuigingen en je normen jezelf klem zet en dus beperkt in het opvoeden van je kinderen. Doordat je ‘vindt’ dat iets zo hoort of omdat je iedereen het zo ziet doen of omdat jouw moeder het zo deed kom je niet op andere gedachten. Je eigen gedachten beperken jou in feite bij het opvoeden.

Oplossing die eigenlijk niets oplost

Laat ik een voorbeeld geven. Tijdens een workshop kwam ik in gesprek met een moeder en zij gaf aan dat het avondeten regelmatig erg lang duurt. Haar dochter van 6 jaar kijkt meer naar haar bord dan dat zij ervan eet. De moeder gaf aan dat hoe meer tijd verstreek hoe ongeduldiger zij werd. En daar kan ik mij alles bij voorstellen. Opmerkingen als ‘eet nu door’ hielpen niet echt. Ik vroeg wat ze verder hadden geprobeerd. Een oplossing die ze hadden gevonden was wanneer het lang ging duren ze een wekker zetten. Deze werd op 10 minuten gezet. Wanneer de wekker gaat is het avondeten afgelopen. En denk je dat dit kind meer of sneller ging eten? Nee, natuurlijk niet :-(

Dus ik vroeg haar ‘ben je tevreden met deze oplossing?’. Nou nee, zij was niet tevreden met deze oplossing omdat haar dochter nog steeds te weinig eten binnen kreeg. Ondanks deze oplossing van de wekker raakte ze zelf nog steeds geïrriteerd en kon daardoor minder ontspannen en van haar eten genieten.

Bezwaren zijn eigenlijk angsten

Ik vroeg haar hoe het kwam dat haar dochter meer naar haar bord keek dan ervan at. ‘Ze is te moe.’ Vooral op de dagen dat ze naar de BSO ging. Tja, dat hoor ik vaker. Kinderen die niet eten omdat ze daar simpelweg te moe voor zijn. Ik opperde ‘dan voer je je kind’.

Je had haar gezicht moeten zien! Verbaasd en ook een frons op haar voorhoofd. Daar kwam het ‘ze is al zes!’. Waarop ik zei ‘ja, en?’. Mijn oplossing was toch echt buiten de gedachtenwereld van deze moeder. En dat bedoel ik met dat je eigen gedachten jou klem kunnen zetten in het opvoeden van je kind.

Het grootste bezwaar van de moeder was dat wanneer ze zou beginnen met haar dochter voeren, haar dochter dat altijd zou willen. En eigenlijk was dit geen bezwaar maar een angst. Na wat praten bleek dat haar dochter prima zelf ’s avonds at wanneer ze niet moe was, ook ontbijt en lunch waren geen probleem. Ik zag opluchting en ook een glimlach op haar gezicht. Dit zou wel eens de oplossing kunnen zijn voor al die ongezellige keren avondeten. Zoals een andere moeder in de workshop zei ‘mijn kind is 2,5 jaar. Zij speelt, leest of puzzelt en ik voer haar. Ze eet prima zo en het is gezellig aan tafel. Met haar 18e zal dit wel opgelost zijn :-)

Weet wat jou klem zet

Dus onderzoek eens je eigen gedachten, normen en overtuigingen. Vooral op die momenten dat het niet lekker loopt in je gezin. Misschien beperkt jouw manier van denken je wel.

Ben benieuwd of deze blog je een ‘aha’ moment geeft over je eigen gedachten. Zet jij jezelf wel eens klem? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Hoe een man van 82 mij inspireert

hart van kaarsjesHeb jij dat ook wel eens? Zo’n moment dat je rust in jezelf voelt. Doordat je iets gedaan of verteld hebt waar je zelf zo blij van wordt. Ik ben net geïnterviewd voor een artikel over ‘ik steek een kaarsje aan voor…’. En nu voel ik die rust en blijheid. Omdat ik gepraat heb over iets waar ik in geloof, wat ik als waarheid in mezelf voel. Ik steek een kaarsje aan voor de Dalai Lama. Een man van 82 die zichzelf een simpele monnik noemt. Hij reist de wereld over met zijn boodschap over compassie, over aandacht hebben voor elkaar, over dat slim zijn niet voldoende is, je hebt namelijk ook een warm hart nodig.

201708 15 Dalai Lama warm heart

Met je hart is juist zo moeilijk

En dit is precies de boodschap die ik ook heb….in mijn eigen woorden dan. Met ouders ben ik steeds in gesprek over: wat gebeurt er bij jou als je kind dit doet, wat is de behoefte van je kind en welke oplossing is goed voor jullie allebei. Een oplossing die praktisch het probleem oplost én die zorgt voor warmte en verbinding tussen jou en je kind. Een oplossing die uit je hoofd en uit je hart komt.

En dat uit je hart is soms juist zo moeilijk. Om op de momenten dat het stroef loopt tussen jou en je kind om dan je hart open te houden. Wat er vaak gebeurt is dat je naar je hoofd schiet en dingen zegt als: ‘he, wat ben je ook onhandig (als de melk omvalt)’ of ‘zo’n grote mond accepteer ik niet van je’ of ‘waarom word je nu weer boos als ik iets aan je vraag?’. Mogelijk dat je je kind naar zijn kamer stuurt of even negeert.

Het wordt een gedoetje

Het wordt een gedoetje, jij niet blij, je kind niet blij, sfeer in huis niet fijn. Vaak zijn er ook andere manieren om om te gaan met dit soort gezinssituaties. Alleen bedenken we die op dat moment niet omdat ons hoofd vast zit in wat wij vinden van de situatie: onhandig, grote mond, weer boos. Vaak komt er iets in onszelf in de knel. Bijvoorbeeld dat je net lekker van je boterham zit te genieten als de melk omvalt. Je hebt helemaal geen zin om op te staan en het op te ruimen. Of bijvoorbeeld dat je op je werk al allerlei gesprekken hebt gehad en nu toe bent aan rust en gezelligheid in plaats van een grote mond van je kind.

Praktisch én goed voor jou en je kind

Wat zou nou een oplossing zijn die uit je hoofd en je hart komt? Die praktisch is én goed is voor jou en je kind?

Je kan zeggen dat je zelf moe bent en even rustig wilt zitten en wat drinken. Je kunt tegen je kind zeggen dat je dadelijk alle tijd hebt voor hem want je hebt de indruk dat hij boos of verdrietig over iets is en je wilt graag naar hem luisteren. Door je eigen behoefte en die van je kind te verwoorden heb je een echter contact met elkaar. Als het je daarbij lukt om rustig en aardig te blijven dan is zo’n gedoetje zo uit de lucht.

Ben benieuwd wat deze blog met je doet. Welk inzicht heeft het je gegeven? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Seks achterstand inhalen

man en vrouw op fiets kusKen je dit? Dat je enorm naar de vakantie uitkijkt. Lekker luieren, spelen met de kinderen, seksachterstand inhalen… De verwachtingen die je hebt van je gezinsvakantie zijn vaak hoog gespannen.

En wat gebeurt er? Niks ontspannen, zo’n vakantie is juist een bron van stress. Je bent amper op weg of je partner is geïrriteerd over dat de kinderen zo luid praten op de achterbank en jij moppert omdat jullie de afslag hebben gemist.

Eigenlijk begint de stress al voordat je op vakantie gaat. De laatste klussen op je werk afronden, het huis aan kant, de kinderen zijn drukker aan het einde van het schooljaar, inpakken voor het hele gezin…

Dus waarom gaan we überhaupt op vakantie? Waarom stop je je gezin in de auto in de file en de warmte? Of maak je een verre vliegreis met een huilend kind? Hoe komt het dat we op vakantie gaan als het zo veel stress geeft?

Omdat vakantie is om de banden aan te halen, om nieuwe herinneringen te maken met elkaar. Stel je verwachtingen bij en bereid  je voor op huilende kinderen, botsinkjes met je partner, slecht weer en niet elke nacht seks (heb je thuis toch ook niet?!).

Steek energie in samen spelen en herinneringen maken. Steek geen energie in gezeur. Zie de humor in van onverwachte situaties zoals een hoosbui op het strand of een keer verdwalen. Later zijn dat vaak de mooiste herinneringen.

Zorg dat je allebei wat tijd voor jezelf hebt om een boek te lezen of een rondje te gaan hardlopen. Je kinderen vinden het prima om met of papa of mama wat te ondernemen. Stoer met papa een berg beklimmen. Creatief met mama van schelpen een dromenvanger maken.

Zo kan iedereen uitrusten en genieten. Opgeladen kom je terug om weer te gaan werken en naar school te gaan. En straks (duurt nog heel lang hoor!) als het weer vroeg donker is zit je met elkaar om de tafel en haal je herinneringen op van de voortent die door de wind omhoog werd weggeblazen of het immense zandkasteel dat jullie hadden gebouwd aan zee…

Ben benieuwd wat deze blog met je doet. Welk inzicht heeft het je gegeven? Fijn als je het hieronder met me deelt!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

Kind luistert niet: Ontdek de unieke sleutel tot een positieve sfeer in huis

kind luistert nietHoe geweldig zou het zijn…

…als je kind altijd luistert.

Niet gooien’…en je kind stopt met gooien.

Niet rennen’…en je kind stopt met rennen.

Niet door elkaar praten’…en je kind stopt met door elkaar praten.

Geweldig zou het zijn! Als je je kind vraagt iets niet te doen, luistert je kind.

Helaas…

We weten allemaal dat de werkelijkheid anders is. Je kind luistert niet en gaat door met wat hij aan het doen is. Dus vraag je het nog een keer en voel je dat het van binnen gaat borrelen. Nee, zeg je tegen jezelf, ik moet mijn geduld bewaren, ik zeg het gewoon nog een keer.

Om 2 redenen wordt de sfeer op deze manier negatiever:

  1. Elke keer zeg jij en hoort je kind de woorden ‘niet’, ‘nee’ en dit zijn woorden met een negatieve klank.
  2. Wanneer je kind niet luistert begin jij ongeduldig te worden. Je kind pikt dit op en reageert tegendraads. Waarop jij reageert met een boze opmerking…. en zo beland je in vervelend gedoe.

 De unieke sleutel tot een positieve sfeer in huis

 Zeg niet NIET, zeg WEL.

Nu kan ik mij voorstellen dat je denkt ‘tja, dat is simpel’. Ik daag je uit: probeer eens een uur lang niet NIET te zeggen. En laat mij weten hoe dat is gegaan: zowel voor jezelf als voor je kind.

De voordelen van WEL zeggen

•      Het woord WEL heeft een positieve klank en creëert daarmee een positieve sfeer.
•      Je hebt voor jezelf scherp wat je verwacht van je kind.
•      Je geeft je kind duidelijkheid waardoor je kind weet wat hij moet doen (en mogelijk daardoor beter luistert oftewel doet wat jij zegt).

En hoe werkt het: niet NIET zeggen?

Laat ik als voorbeeld nemen: niet door elkaar praten.

Dat is wat je onprettig vindt tijdens bijvoorbeeld het eten.

Maar wat wil je wel?

  • Dat je kind stil is tijdens het eten?
  • Dat wanneer je kind iets wil zeggen hij zijn vinger opsteekt?
  • Dat je kind wacht totdat de ander uitgepraat is?

Stel dat je het prettig vindt dat ieder op zijn beurt wacht met iets te gaan vertellen. Dan kun je zeggen wanneer je kinderen (en jezelf, en je partner) door elkaar praten ‘wacht met praten tot de ander uitgepraat is’. Dat klinkt toch heel anders dan ‘niet door elkaar praten allemaal’. Wat vind jij?

Hoe gaat het om niet NIET te zeggen? Lukt het? Hoe reageert je kind? Schrijf hieronder je reactie. Ik ben benieuwd!

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart

“Je bent nu een oudste kleuter. Dit kan niet meer.”

ik ga naar school

ik ga naar school

​Ik hoor het in de klas een moeder tegen haar dochtertje zeggen. Het meisje staat tegen haar moeder aangeplakt.

Een kind van 5 na de zomervakantie weer naar school: je bent nu oudste kleuter en mag niet meer een traantje laten als je afscheid neemt van je moeder.

Hoe ga jij hier mee om?

Hoe is het voor je kind? De eerste week school na de zomervakantie. Je kind zit nu in groep 2. Oudste kleuter dus. Dat betekent dat je kind het voorbeeld is voor de jongste kleuters. Dan moet je stoer zijn, niet huilen, vragen kunnen beantwoorden en moeilijke werkjes doen. Toch?

Besef je als ouder dat je kind in zijn groep een rang is opgeschoven? In de zin van dat er in de klas andere dingen van je kind wordt verwacht? Misschien verwacht jij ook andere dingen van je kind? Zoals dat het afscheid nemen bij het brengen soepeltjes verloopt en jij verder kan met je werk en bezigheden? Dat je kind nu wel wat flinker zal zijn?

Dit artikel zoomt in op ‘oudste kleuters’, echter, je kunt ook lezen ‘groep 3-ers’, ‘bovenbouwers’, ‘brugklassers’, ‘scholieren’, ‘studenten’ of ‘jong volwassenen’.

Hoe ga ik hier mee om?

Vanavond bracht ik mijn kind naar bed en hij wilde niet slapen. Steeds kwam hij uit bed en naar mij toe. “Ik ben maar in mijn uppie. Jullie slapen met zijn tweeën. Ik wil dat je bij me blijft.” Tja, dat wilde ik niet. Ik was snel de was aan het wegvouwen, had een pot thee klaar staan en wilde zodadelijk even onderuit op de bank om een uurtje voor mezelf te hebben. Dus elke keer als hij uit bed kwam stopte ik hem er weer in. Hmmmm, hoe kwam het toch dat hij deze avond niet wilde slapen?! Al was vouwend hoorde ik hem in ene huilen in zijn kamertje. De deur openend zie ik hem op de grond zitten snikken. Ik vraag “wat is er met mijn kleine jongetje?” Hij, met flinke uithalen, “ik ben niet klein, in ben niet pas geboren, ik ben een oudste kleuter, ik zit in de blauwe groep, ik ben al bijna 5”. Ik heb hem op schoot genomen, zijn haren gestreeld, slaapliedjes gezongen en op schoot is hij in slaap gevallen.

Oudste kleuter zijn is én stoer zijn én kwetsbaar zijn.

Een kwetsbaarheid die je als ouder ondersteunt.

En hoe doe je dat: de kwetsbaarheid van je kind ondersteunen?

Een aantal tips:

Als je kind vraagt (met woorden of met lichaamstaal) om een knuffel, even tegen je aan hangen, zijn hoofd op je schouder leggen….geef dit dan. Kinderen leren snel af om kwetsbaarheid te laten zien c.q. om hulp te vragen. Onze maatschappij is meer gericht op prestatie en krachtig zijn wat kinderen aanvoelen en overnemen. Des te mooier als je kind het wel vraagt en jij het als ouder kan geven.

Complimenteer je kind als het om hulp vraagt of even bij je wil ‘rusten’. Je kunt bijvoorbeeld zeggen ‘fijn dat je het vraagt’ of ‘wat heerlijk om met jou te knuffelen’. Via dit compliment vertel je je kind dat het prima is om kwetsbaar te zijn, dat je niet continu sterk hoeft te zijn. Dit zal je kind onbewust stimuleren om kwetsbaarheid te laten zien.

Wanneer je je kind knuffelt, troost of op schoot neemt, ontspan dan zelf. Laat even al je gedachten los, kijk naar je kind, streel zijn haren of wang. Je kind voelt dan dat je er echt helemaal voor hem bent. Alleen dat is al zo’n troost dat je kind ervan opknapt.

Mijn laatste tip is om er niet meteen over te praten ‘wat is er aan de hand, wat is er gebeurt, wie deed wat, wat wil je….’. Dit is via de ratio communiceren, terwijl je kind hoogstwaarschijnlijk vanuit gevoel reageert en daardoor jouw vragen niet kan beantwoorden. De oplossing zit niet in het analyseren van de situatie maar in het begrip tonen voor je kind en troosten van je kind via knuffels en een arm om je kind heen. Op een later tijdstip kun je, als het nodig is, nog eens over de situatie praten.

En helpen deze tips om de kwetsbaarheid van je kind te ondersteunen?

Ik hoor graag van je of je mijn tips hebt toegepast en wat het jou en je kind heeft gebracht. Schrijf hieronder je reactie. Ik ben benieuwd!

Photo Credit: jinterwas via Compfight cc

Aanmelden nieuwsbrief Ouderschap vanuit je Hart